W dniu 16.VI.1960 roku w czasie trwania XXIX Międzynarodowych Targów Poznańskich odbyły się w Poznaniu drugie zawody balonów wolnych o Puchar Przechodni Międzynarodowych Targów Poznańskich zorganizowane przez Aeroklub Poznański.

Do zawodów zostały zgłoszone następujące balony:
- przez Aeroklub Poznański – balon „Poznań”,
- przez Aeroklub Śląski – balon „Katowice”,
- przez Aeroklub Warszawski – balony „Syrena’ i „Warszawa”.

W porozumieniu z organizatorami tej imprezy i na podstawie zezwolenia Ministerstwa Łączności nr PP 320 z dnia 23 maja 1960 r. , Oddział Poznański Polskiego Związku Filatelistów zorganizował pocztę balonową.

W związku z tym zostały wydane zgodnie z zezwoleniem Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej miasta Poznania Nr USW 11-35/11/60 z dnia 21 maja 1960 r. następujące druki:

1) Nalepki „Przesyłka balonowa” o nominalnej wartości 2 zł, przedstawiające stylizowaną sylwetkę balonu.
   a) Dla balonu „Poznań” w kolorze niebieskim, a napisy „Poznań” 1960 i 2 zł w kolorze czerwonym, nakład 5080 sztuk (254 arkusiki po 20 sztuk), perforowane.
   b) Dla balonu „Katowice” w kolorze zielonym, a napisy „Katowice” 1960 i 2 zł w kolorze czerwonym, nakład 5040 sztuk (252 arkusiki po 20 sztuk), perforowane.
   c) Dla balonu „Syrena” w kolorze pomarańczowym, a napisy „Syrena” 1960 i 2 zł w kolorze niebieskim, nakład 5020 sztuk (251 arkusików po 20 sztuk), perforowane.
   d) Dla balonu „Warszawa” w kolorze wiśniowym, a napisy „Warszawa” 1960 i 2 zł w kolorze niebieskim, nakład 5060 sztuk (253 arkusiki po 20 sztuk), perforowane.

Powyższe cztery rodzaje nalepek wydrukowano sposobem typograficznym na papierze bialym, bezdrzewnym, III klasy, satynowym i gumowanym, formatu A-5, w arkusikach po 20 sztuk. Na marginesie górnym arkusika umieszczony jest napis „Zawody balonowe o puchar MTP Poznań 1960”, a na marginesie dolnym arkusika napis „PZF – Oddział Poznański”. Na prawym marginesie umieszczone są przy poszczególnych rzędach nalepek napisy „5 sztuk, 10 sztuk, 15 sztuk, 20 sztuk”, a na lewym napisy „10 zł, 20 zł, 30 zł, 40 zł”. Arkusiki po wydrukowaniu zostały perforowane liniowo.
Pozostałe w czasie druku nalepek makulatura i próby w ilości 40 arkusików na papierze  gumowanym, częściowa odbitka na papierze niegumowanym i 4 odbitki szczotkowe (inaczej mówiąc odbitka korektorska otrzymywana przez wyklepywanie szczotką papieru położonego na podkład posmarowany farbą) z klisz w kolorze czarnym na papierze niegumowanym oraz 5 klisz cynkowych, zostały przekazane przez Oddział Poznański PZF do Muzeum Poczty i telekomunikacji we Wrocławiu.

2) Koperty białe o nakładzie 8000 sztuk z wydrukowaną na stronie adresowej w lewym dolnym narożniku winietkę pierwszego polskiego znaczka pocztowego i napisem „Zawody Balonowe o Puchar M.T.P. Poznań 16.VI.1960 r. PZF Poznań” – w kolorze czerwonym oraz stylizowanym balonem, którego powłoka symbolizuje datownik sprzed 100 lat, z wkomponowanym napisem „100 lat polskiego Znaczka Pocztowego 1860-1960” – w kolorze niebieskim.

clip

3) Pocztówki o nakładzie 1000 sztuk z identycznym nadrukiem na stronie adresowej jak na kopertach.

7

W myśl zarządzenia Dyrekcji Okręgu Poczty i Telekomunikacji w Poznaniu nr PP 2/60 z dnia 4.VI.1960 do przewozu pocztą balonową zostały dopuszczone ekspresowe  listy i kartki zwykłe, adresowane do odbiorców w kraju lub za granicą, opłacone znaczkami pocztowymi według stawek taryfowych i opatrzone specjalnymi nalepkami z nadrukiem „Przesyłka Balonowa 1960” wartości 2 zł., wydanymi przez Oddział Poznański polskiego związku Filatelistów.

Przesyłki przeznaczone do przewozu poczta balonową nadawane były w Urzędzie Pocztowo-Telekomunikacyjnym Poznań 9 do dnia 15.VI.60 i ostemplowane datownikami okolicznościowymi 100-lecia Polskiego Znaczka Pocztowego i XXIX Międzynarodowych Targów Poznańskich (dla każdego balonu inny datownik), natomiast nalepki „Przesyłka balonowa” zostały unieważnione specjalnym kasownikiem kauczukowym w kształcie rombu z sylwetką balonu i napisem „ Zawody Balonowe o Puchar MTP – Poznań 16.VI.1960” – tuszem fioletowym. Na przewożonych przesyłkach przez poszczególne balony umieszczono odciski kauczukowych stempli w kolorze zielonym z jednowierszowym napisem „Przewieziono balonem „Poznań”, „Katowice”, „Syrena”, „Warszawa”.

Stosowano następujące wyróżniki:
1) Balon „Poznań"  -  2 dat. odb. Srocko 17.6.60.
     a) wyróżnik   * a * z napisem w datowniku "SROCKO K. PIOTRK. TRYB."
     b) wyróżnik   * b * z napisem w datowniku "SROCKO K. PIOTRKOWA TRYB"
2) Tak samo dla balonu" Katowice" - 2 wyróżniki : * a *  i  * b *  .
3) Balon  „Syrena" też dwa wyróżniki ................:   * a *  i  * b *  .
4) Bal  „W  - wa”  jeden dat. odb. dwuobrączkowy bez wyróżnika.
Wszystkie przewiezione przesyłki zostały ponumerowane. Ogółem nadano i przewieziono 13798 przesyłek w tym: balonem „Poznań” 3524, balonem „Katowice” 3396, balonem „Syrena” 3414, Balonem „Warszawa” 3464.

Do zawodów o puchar MTP wystartowały wszystkie balony w dniu 16.VI.60 r. między godziną 8,30 a 9,00 z boiska sportowego Wojewódzkiego Komitetu kultury Fizycznej w Poznaniu zabierając worki z pocztą.

Balon „Poznań” pilotowany przez inż. Stefana Makne i obsługę inż. Zbigniewa Laszkiewicza i Wojciecha Szczepańskiego wylądował o godzinie 15,30 w Srocku koło Piotrkowa Trybunalskiego, przelatując 208 km i zajmując I miejsce. Worek z pocztą został dostarczony do Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego Srocko, skąd po ostemplowaniu przesyłek z datą 17.06.60 wysłano jako przesyłki ekspresowe w dalszą drogę pocztą.

zabkopwana poznancieta poznan

Balon „Katowice” pilotowany przez Floriana Musioła i obsługę Marię Michalik i Józefa Zycha wylądował  o godzinie 14,45 w Mierzączce (poczta Dłutów pow. Łask), przelatując 189 km i zajmując II miejsce. Worek z pocztą został dostarczony do Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego Dłutów k/Pabianic, skąd po ostemplowaniu z datą 16.6.60 wysłano jako przesyłki ekspresowe w dalsza drogę pocztą.

zabkowana katowicecieta katowice

Balon „Warszawa” pilotowany przez inż. Stanisława Mosicę oraz obsługę Jana Gawędzkiego i Janusza Krasickiego, wylądował o godzinie 12,05 w Korzeniewie pow. Kalisz, przelatując 100 km i zajmując III miejsce. Worek z pocztą został doręczony do Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego Korzeniew, skąd po ostemplowaniu z datą 17.6.60 r. wysłano jako przesyłki ekspresowe w dalsza drogę pocztą.

zabkowana warszawacieta warszawa

Balon „Syrena” pilotowany przez prof. Franciszka Janika wylądował o godzinie 11,47 w Zbiersku pow. Kalisz przelatując 96 km i zajmując IV miejsce. Worek z pocztą został doręczony do Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego Zbiersk, skąd po ostemplowaniu z datą 17.6.60 wysłano jako przesyłki ekspresowe w dalszą drogę pocztą.

zabkowana syrenacieta syrena

 

Jaśniejsze tła nalepek

 

8

 

9

 

10

 

proba szczotkowa czarna

 

Nalepka do przesyłek używana podczas II Zawodów Balonowych Wolnych w 1960 r.
Próba szczotkowa czarna . Sprawdzanie drukarskie poprawności formy, kształtu rysunku
przed ostatecznym drukiem.

 

 

 Seria prób w odmianach kolorów.

Sporządzono próby arkuszowe na papierze gumowanym w kolorach odmiennych niż  definitywne dla nalepek. Po 3 rodzaje dla każdego balonu:  

 a) dla bal "Poznań" : j. zielona, wiśniowa i pomarańczowa,

b) dla bal " Katowice": niebieska, wiśniowa i pomarańczowa,

c) dla bal " W - wa " : niebieska, j. zielona i pomarańczowa,

d) dla bal " Syrena " : niebieska, j. zielona i wiśniowa.               

proba zielona syrenaproba czerwona syrenaproba niebieska katowiceproba pomaranczowa poznan

 

proba zielona warszawa

Arkusiki próbne MTP 1960 rok. Sprawdzanie drukarskie poprawności formy, kształtu rysunku przed ostatecznym wydrukiem.

22

23

24

25

26

27

28

29

30

Arkusiki docelowe.

arkusik poznan

arkusik katowice

arkusik warszawa

Arkusz nalepek balonu "Syrena" z przesunięciem koloru niebieskiego.

arkusik syrena

Przesyłki balonu "Poznań" z wyróżnikiem "b" na stemplu odbiorczym.

kartka poznan

list poznan

kartka katowice

list katowice

kartka warszawa

list warszawa

kartka syrena

list syrena

Przesyłka balonu "Poznań" z wyróżnikiem "a" na datowniku odbiorczym.

202 str

Przesyłka balonu "Katowice" z wyróżnikiem "a" na stemplu odbiorczym.

wyroznik a dla balonu katowice

proba katowice karminowaz arkusika balonu "Katowice" w kolorze karminowym.

 

 

 

 

Przesyłka dla balonu "Syrena" z nalepką posiadającą przesuniecie koloru niebieskiego.

zbiersk b 1960

Przesyłka balonu "Syrena" z wyróżnikiem "a" na stemplu odbiorczym.

clip 1

Usterka w nalepce balonu "Poznań". Biały pas wzdłuż nalepki, który usunął również literę "B" w "BALONOWA" i "R" w "PRZESYŁKA".

clip 3

Próba nalepek balonów "Katowice" i "Warszawa".

clip 5

Fantazja filatelistów.

1

2

3

4

Koperta polecona "Balon Warszawa" 1960 r. z serią 1000-lecia. Jedna z nielicznych przesyłek balonowych z tego okresu - regulamin nie dopuszczał w tym czasie przesyłek balonowych poleconych.

5

Przesyłka balonowa z błędem w nadruku "Express"

6

 

Uszkodzone „P” w „PRZESYŁKA” na nalepkach czterech kopert różnych balonów.

 

11

 

12

 

13

 

14

 

Chmurka (kółeczko) w nalepce po lewej stronie napisu "SYRENA", a poniżej powiększony skan tej usterki.

 

15

 

16

 

Chmurka (kółeczko) w nalepce po lewej stronie napisu "KATOWICE", a poniżej powiększony skan tej usterki.

 

17

 

18

 

Kropka nad "C" w napisie nalepki "KATOWICE", a poniżej powiększony skan tej usterki.

 

19

 

20

 

Przesyłka omyłkowo leciała balonem "Syrena", co potwierdza stempel odbiorczy.

 

21